AZİZ SANCAR BİLİM ÖDÜLLERİ

TÜSEB tarafından Aziz Sancar Bilim, Hizmet ve Teşvik ödülleri 28 Ekim 2018 tarihinde İstanbul’da düzenlenecek olan V.Türk Tıp Dünyası Kurultayı’nda verilecektir.

Detaylı bilgileri http://www.tuseb.gov.tr/tuseb-odulleri adresinden öğrenebilirsiniz.

TÜRKİYE SAĞLIK ENSTİTÜLERİ BAŞKANI’NIN MESAJI

Türk Bilim Dünyası olarak bir araya gelmiş olmanın mutluluğunu yaşamaktayız. İlk defa TÜSEB Aziz Sancar Sağlık, Hizmet ve Bilim Ödülleri Töreni idrak edilmektedir. Bu konuyu Sayın Prof. Dr. Aziz Sancar Hocamıza arz ettiğimizde, büyük onur duyacaklarını belirtmişlerdir.

Bu yıl, ilki düzenlenen Aziz Sancar Ödül Törenlerine, başvuru süresi, resmi işlemlerden dolayı kısa tutulmasına rağmen, çok sayıda müracaat olmuştur. Hakemlerimiz karar vermekte son derece zorlanmışlardır. Önümüzdeki yıllarda müracaat edeceklerin katlanarak artacağı beklenmektedir.

Bilim, Hizmet ve Teşvik adı altında üç ödül kategorimiz bulunmaktadır. Bu yıl Hizmet Ödülü’nde uygun aday olmaması sebebi ile sadece Bilim ve Teşvik Ödülleri verilmiştir.

Yönetmeliğimiz gereği, saygın öğretim üyelerinden oluşan bir ön kabul komisyonu oluşturulmuştur. Bu komite üyeleri önce başvuruları değerlendirmişlerdir. Başvurular uygun bulunduktan sonra yine bu komite hakemleri belirlemiştir. Adayların başvuruları hakemlere gönderilmiştir. Hakemlerden raporlar geldikten sonra komite tekrar toplanmış ve nihai kararını vermiştir. Bu karar TÜSEB Yönetim Kurulu’na arz edilmiştir. TÜSEB Yönetim Kurulu, Sayın Bakanımız ile birlikte Sayın Müsteşarımız ve diğer yedi üyeden oluşmaktadır. Bu kuruldan çıkan son karar ile ödül sahipleri belirlenmiştir.

Ödül alanları tebrik ediyorum. Böylece, tarihi bir ödülün ilk sahipleri oldular.

İkinci önemli konu ise Prof. Dr. Aziz Sancar Hocamızın adına layık bir plaket hazırlamaktı. Daha önce Hocamızın heykelini yapan Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Bölümü ile temas kurulmuştur. Hacettepe Güzel Sanatlar Bölümü Rektörü büyük bir memnuniyet ile bu görevi yerine getireceklerini belirterek çalışmaları başlatmış ve bu güzel plaketler onların katkıları ile hazırlanmıştır.

Aziz Sancar Hocamız yoğunluğundan dolayı 2017 yılında Türkiye’ye gelemeyeceklerini üzülerek belirtmişlerdi. Kendileri sizinle paylaşmam için özel bir mesaj yollamışlardır. Sayın Prof. Dr. Aziz Sancar’ın ödül töreni ile ilgili mesajını sizlere arz ediyorum:

“Türkiye’nin sağlık bilimi ve teknolojilerine destek vermek amacıyla kurulan TÜSEB’in, adıma ödüller vermesi beni son derece gururlandırmıştır. Özellikle bu törenin Cumhuriyetimizin kurulduğu günlere denk gelmesi beni ayrıca onurlandırmıştır. Ben Atatürk’ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti eğitim sisteminin bir ürünüyüm. Bu cumhuriyet ve eğitim sistemimiz, benim gibi daha nice bilim insanı yetiştirmiştir. Bu bilim insanları, dünyanın dört bir yanında ülkemizi gururla ve onurla temsil etmektedirler. Sizler de bize bırakılan bu büyük miras olan cumhuriyet eğitim sisteminin ürünüsünüz. Sizler de sağlık alanında yapmış olduğunuz çalışmalar ve araştırmalarla hem ülkemizi şerefle temsil etmiş, hem de ülkemizde temel sağlık çalışmalarının altyapısının geliştirilmesi için büyük katkılarda bulunmuşsunuz; bize bırakılan bu kutsal emaneti korumuşsunuzdur. Bu nedenle size ülkemiz adına ve kendi adıma şükranlarımı sunarım. Bu yıl TÜSEB Aziz Sancar Bilim Hizmet ve Teşvik Ödüllerini alan değerli bilim insanı kardeşlerime naçizane tavsiyem şudur; Çalışın, çok çalışın. Her zaman en iyisini yapmaya çalışın. Kendinizle yarışın ama gittiğiniz her yerde de nereden geldiğinizi ve nereye ait olduğunuzu asla unutmayın. Türkiye’mize geri verin. Allah yolunuzu açık etsin.’’

Başarılar dilerim.
Aziz Sancar”

Saygılarımla.

Prof. Dr. Fahrettin Keşeltemur
TUSEB Başkanı

PROF. DR. AZİZ SANCAR KİMDİR?

Aziz Sancar 1946’da Mardin’in Savur ilçesinde, orta gelirli bir çiftçi ailesinin sekiz çocuğundan yedincisi olarak dünyaya geldi. Ağabeyi Tahir Sancar’ın ifadesine göre ailesi Oğuz Türklerinin Hasi Kolu’ndan olup Horasan (İran)’dan Mardin’e göç etmiştir. İlk, orta ve lise eğitimini Mardin’de tamamladı. Lise yıllarında futbolla ilgilendi ancak son sınıfta futbolcu olmaktan vazgeçerek yüksek öğrenimine devam etmek üzere İstanbul’a gitti.

1963 yılında girdiği İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesin’den 1969 yılında birincilikle mezun oldu. İki yıl Savur’da bir sağlık ocağında hekimlik yaptıktan sonra NATO-TÜBİTAK Bursu ile önce Johns Hopkins Üniversitesi, ardından Dallas Teksas Üniversitesi’ne gitti [7]. Dallas’ta üniversitenin moleküler biyoloji programına ve Caude Rupert’in laboratuvarına katıldı. Bu laboratuvarda Sancar, danışmanı Claud Rupert ile fotoliyaz olarak adlandırılan bir geni kolonlamış ve genetik mühendisliği yöntemleri ile bakterilerde çok yüksek oranlarda çoğaltmıştır. Bu genin kodladığı enzim, ultraviyole ışıkların ile hasarlanan DNA’nın onarımını yapar. Bu buluş Dr. Sancar’ın önce yüksek lisans, ardından doktora derecesi (1977) almasını sağladı.

1977-1982 yılları arasında Yale Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde çalıştı. Bu dönemde fotoliyaz enzimi çalışmalarına ara verip nükleotid kesim onarımı araştırmalarına başladı. DNA onarımı dalında doçentlik tezini tamamladı. 1997 yılından itibaren araştırmalarını, biyokimya ve biyofizik alanındaki öncü çalışmalarla tanınan ABD North Carolina-Chapel Hill’de, North Carolina Üniversitesi Biyokimya ve Biyofizik Bölümü’nde Sarah Graham Kenan Profesörü olarak sürdürmektedir.

DNA onarımı, hücre dizilimi, kanser tedavisi ve biyolojik saat üzerinde çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Aziz Sancar, 415 bilimsel makale ve 33 kitap yayınladı. Sancar, kanser tedavisinde sirkadiyen saat teorisi ile çeşitli ödüller almıştır. 2001 yılında Amerikan Kimya Cemiyeti tarafından verilen Kuzey Carolina Seçkin Kimyager Ödülü’nü almaya hak kazanan Aziz Sancar, 2005 yılında bilim dünyasının en prestijli üyelikleri arasında yer alan ABD Ulusal Bilimler Akademisi’ne seçilerek bu akademiye seçilen ilk Amerikalı Türk oldu. Bu ödülü aldıktan sonra, ABD’de okuyan Türk öğrencilerine yardım etmek ve Türk-Amerikan ilişkilerini geliştirmek amacıyla eşiyle birlikte, Aziz&Gwen Sancar Vakfı’nı kurdu ve ABD’nin Kuzey Carolina eyaletinde “Carolina Türk Evi” isimli bir öğrenci misafirhanesi açtı. 2006 yılında Türkiye Bilimler Akademisi’ne asli üye olarak seçildi.

Prof. Dr. Aziz Sancar, DNA’nın onarılması ile ilgili yaptığı çalışmalardan dolayı Amerika’lı Paul Modrich ve İsveç’li Tomas Lindahl ile birlikte 2015 Nobel Kimya Ödülü’ne layık görüldü. Bu üç araştırmacı, 30 yıldan uzun süre birbirlerinden bağımsız olarak ve büyük oranda bakteri hücrelerinde çalışmışlardır. Sancar, nükleotid kesim onarımı alanında buluşlar yapmış, Tomas Lindahl ve Paul Modrich ise diğer DNA onarımı mekanizmaları olan bazı kesim onarım mekanizmalarını ve yanlış eşleşme onarımını keşfetmişlerdir. Aydınlattıkları temel mekanizmalar daha sonra insanlar dahil olmak üzere kompleks organizmalarda da gösterilmiştir. Örneğin, nükleotid kesim onarımı bozuklukları ile deri kanserleri arasında doğrudan nedensel ilişki bulunmuştur. Sancar’a, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından layık görülen Nobel Kimya Ödülü, Alfred Nobel’in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık’ta düzenlenen törende İsveç Kralı XVI. Carl Gustaf tarafından takdim edildi. Sancar “beni ödüle götüren Atatürk’ün ve Türkiye Cumhuriyeti’nin yaptığı eğitim devrimidir. Dolayısıyla bu ödülün sahibi Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil eden Anıtkabir Müzesi’dir” diyerek Nobel Ödülü ile madalya ve sertifikasını Anıtkabir’e teslim etmiştir. Ödül, Anıtkabir’deki Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi’nde kendisine ayrılan özel alanda sergilenmektedir.

AZİZ SANCAR BİLİM ÖDÜLLERİ HAKKINDA

Sağlık bilimi ve teknolojileri alanında ülkeye ve insanlığa hizmet etmek amacıyla, yaptığı çalışmalarla bilime uluslararası düzeyde önemli katkılarda bulunmuş bilim insanlarına, üstün hizmette bulunmuş kişilere ve yaptığı çalışmalarla bilime gelecekte uluslararası düzeyde önemli katkılarda bulunabilecek niteliklere sahip olduğunu kanıtlamış kişilere TÜSEB tarafından Bilim, Hizmet ve Teşvik ödülleri verilmektedir.

Bu yıl ilk kez düzenlenen TÜSEB Aziz Sancar Bilim, Hizmet ve Teşvik Ödülleri bu amaç doğrultusunda sahiplerini buldu. Sağlık Bakanı Sayın Dr. Ahmet Demircan ve Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Sayın Prof. Dr. Eyüp Gümüş ile birlikte çok sayıda bilim insanının katıldığı törende açılış konuşmasını TÜSEB Başkanı Prof. Dr. Fahrettin Keleştemur yaptı. Keleştemur’un ardından konuşma yapan Sağlık Bakanı Dr. Ahmet Demircan, konuşmasının ardından ödül almaya hak kazanan altı doktora ödüllerini takdim etti.

Teşvik Ödülü

Yaptığı çalışmalarla bilime gelecekte uluslararası düzeyde önemli katkılarda bulunabilecek niteliklere sahip olduğunu kanıtlamış, ödülün verildiği yılın ilk gününde 40 yaşını geçmemiş bilim insanlarına verilir. Her yıl en fazla beş kişiye verilir. 2017 Teşvik ödüllerine, Doçent Doktor Oktay Algın, santral, sinir sistemi hastalıklarında yeni bir çekim protokolünü ve yaklaşımını tıp literatürüne kazandırdığı çalışması ile; Yrd. Doç. Dr. Deniz Atasoy ve Doç Dr. Serdar Durdağı fizyoloji alanındaki çalışmaları ile; Doç. Dr. Özgür Şahin ve Doç. Dr. Pınar Yılgör Huri ise kanser alanında yaptıkları çalışmalar ile layık görülmüşlerdir.

Bilim Ödülü

Yaptığı çalışmalarla bilime uluslararası düzeyde önemli katkılarda bulunmuş hayattaki bilim insanlarına verilir. Her yıl bir kişiye verilir. 2017 Bilim Ödülü’nün sahibi, kimya alanında yaptığı çalışmalar ile Prof. Dr. Engin Umut Akkaya olmuştur.

Hizmet Ödülü

Bilim ve teknolojinin gelişmesine üstün hizmette bulunmuş hayattaki kişilere verilir. Her yıl bir kişiye verilir. 2017 yılında uygun aday bulunamaması sebebi ile Hizmet Ödülü verilememiştir.
Prof. Dr. Engin Umut Akkaya yaptığı çalışmalar ile Bilim Ödülü’ne layık görülmüştür.
Doç. Dr. Serdar Durdağı yaptığı çalışmalar ile Teşvik Ödülü’ne layık görülmüştür
Doç. Dr. Deniz Atasoy yaptığı çalışmalar ile Teşvik Ödülü’ne layık görülmüştür.
Doç. Dr. Pınar Yılgör Huri yaptığı çalışmalar ile Teşvik Ödülü’ne layık görülmüştür.
Doç. Dr. Oktay Algın yaptığı çalışmalar ile Teşvik Ödülü’ne layık görülmüştür.
Doç. Dr. Özgür Şahin yaptığı çalışmalar ile Teşvik Ödülü’ne layık görülmüştür.